Κοκορέτσι και ιμάμ, εδέσματα ελληνικότατα
Πού μαγείρευαν οι Τούρκοι πριν αποκτήσουν συνήθειες τις οποίες ουδέποτε είχαν; Πού εύρισκαν “στρύχνον” (μελιτζάνα) και “στρύχνον το λυκοπερσικόν”, άλλως “λυκοπερσικόν το εδώδιμον” (τομάτα) για να παρασκευάσουν “ιμάμ μπαϊλντί”;
Από πού ως πού το “κοκορέτσι” είναι τούρκικο όταν ένα πιάτο πανομοιότυπο επιβεβαιώνεται για πρώτη φορά στην κουζίνα των Βυζαντινών, οι οποίοι το αποκαλούσαν “πλεκτήν”, “κοιλιόχορδα”, και “χορδόκοιλα”;
Πού καλλιεργούσαν τομάτες και μελιτζάνες αλλά και μπαχαρικά οι έφιπποι νομάδες, περιπλανώμενοι πλιατσικολόγοι, μέχρι που κατέλαβαν την Κωνσταντινούπολη και έμαθαν ότι υπάρχουν μαγειρικά σκεύη, κύλικες, κουζίνες, συνταγές μαγειρικής, κρεβάτια, παλάτια, κοινωνική ζωή, θέατρο, βιβλία, πάπυροι;
Όλα αυτά τα εδέσματα, τα οποία τώρα προσπαθούν να βαφτίσουν “τουρκικά” είναι ελληνικά, βυζαντινά, αρβανίτικα και περσικά. Κάποια είναι και αραβικά. Όλα, δηλαδή, είναι “αντιγραφές” από χώρες και κράτη που γνώριζαν τί θα πει πολιτισμός, τί θα πει μαγειρική, τί θα πει τερψιλαρύγγιο, τί θα πει συμπόσιο.
Αυτά τα έμαθαν οι Σελτζούκοι όταν βρέθηκαν και έζησαν στην πολυ-πολιτισμική Κωνσταντινούπολη, όταν άκουσαν ότι υπάρχουν γλώσσες οι οποίες γράφονται σε χαρτί ή σε δέρμα, ότι υπάρχουν γλώσσες που… διαβάζονται!
Ιδέα δεν είχαν για όλα αυτά, μέχρι που άρχισαν να κατακτούν -δια πυρός και σιδήρου- άλλους λαούς, με πολιτισμό και παραδόσεις.
Τίποτε από όσα προσπαθούν να παρουσιάσουν ως “κληρονομιά τους” δεν τους ανήκει.
Αντιγραφές είναι τα τζαμιά τους, από αραβική και βυζαντινή τέχνη.
Γι αυτό και δεν μπορούν να σεβαστούν την Αγία Σοφία.
Τους “μπαίνει στο μάτι”, τους “καίει” γιατί υπήρξε η μοναδική πηγή εμπνεύσεως των λιγοστών συμπατριωτών τους που ασχολήθηκαν με κάτι άλλο εκτός από το πλιάτσικο και την σφαγή.
Και βέβαια “μπαΐλντισε ο ιμάμης” αφού κατέβασε -ο βάρβαρος- ολόκληρη την χύτρα με τα στρύχνα και τα λυκοπερσικά, που είχε μαγειρέψει η νοικοκυρά στον Βόσπορο. Και “έφαγε μέχρι σκασμού”, όπως λέμε στο χωριό μου, το Καστρί Κυνουρίας, όπου Τούρκος δεν πατούσε εύκολα, για να εξηγούμεθα!
Φυσικά και το “κοκορέτσι” δεν είναι δικό τους παρασκεύασμα. Είχαν παράδοση και σχέση μεγάλη οι αρχαίοι Έλληνες με τα εντόσθια, τα οποία οι περισσότεροι λαοί τα πετούσαν ή τα έδιναν τροφή στα αρπακτικά. Οι κλέφτες στα γλέντια τους έφτιαχναν “πλεχτές”, όπως είχαν μάθει από τους προγόνους τους.
Και μια σύντομη ιστορία. Ο θείος Τομ, ο Άγγλος ξενέρωτος στρατιωτικός που γνώρισε την θεία μου, καθηγήτρια Γαλλικών, στα γεγονότα του ΄45-49 και την παντρεύτηκε “δόξη και τιμή”, δοκίμασε για πρώτη φορά κοκορέτσι από τα χέρια του μάστορα ψήστη πατέρα μου.
“Όου, Τανάσις, ντελίσιους” του λέει. Ο πατέρας μας, με πηγαίο χωριάτικο χιούμορ, λέει στον αγγλομαθή μεγαλύτερο αδελφό μου. “Πες του ότι είναι εντόσθια και έντερα από το αρνί που θα σουβλίσουμε αύριο!”
Και μόλις το άκουσε ο Εγγλέζος έτρεξε αμέσως για… εξαγωγή, καθ’ ότι του άρεσε μεν ως έδεσμα, αλλά το θεώρησε “βάρβαρο” ως ιδέα!
Βεβαίως, αργότερα, ντερλίκωνε μια χαρά με κοκορέτσι, γαρδούμπα και άλλες ”βαρβαρότητες”…
Ελληνικότατο και το “ιμάμ” και το “κοκορέτσι” και όλα όσα οι Τούρκοι προσπαθούν να ιδιοποιηθούν. Το κοκορέτσι είναι τουρκικό όσο και τα ελληνικά ψηφιδωτά που ανακαλύπτουν κάθε τόσο έκθαμβοι στα χώματα της “Μεγάλης Ελλάδος” οι Τούρκοι αρχαιολόγοι!
Δημήτρης Καπράνος