Eβδομαδιαία Πολιτική – Οικονομική – Ναυτιλιακή – Φιλολογική εφημερίδα στην υπηρεσία των Δήμων του Πειραιά και των νησιών

ΑΠΟΨΕΙΣ

Στο ίδιο θλιβερό σκηνικό. Θα γίνουν οι εκλογές για την τοπική αυτοδιοίκηση

Ζούμε σε μια εποχή που το κυρίαρχο αφήγημα και η στρατηγική επιλογή όλων των κυβερνήσεων έχει γίνει η μαγική λέξη «ανάπτυξη», την οποία μάλιστα, την τελευταία δεκαετία, προσπαθούν να ωραιοποιήσουν με τον επιθετικό προσδιορισμό «πράσινη» και να την επιβάλλουν στους πολίτες ως τον μοναδικό δρόμο για το ξεπέρασμα της οικονομικής κρίσης, τη μείωση της ανεργίας και, γενικότερα, για την πρόοδο της κοινωνίας. Ταυτόχρονα έχουν αναθέσει την υλοποίησή της στους λεγόμενους «επενδυτές», τους οποίους παρουσιάζουν ως σύγχρονους σωτήρες καλλιεργώντας μεγάλες προσδοκίες από τις επενδύσεις που θα… έλθουν.

Όμως η πραγματικότητα, όπως τη βιώνουμε όλοι και όλοι και, ιδιαίτερα, οι νέες και οι νέοι είναι πολύ διαφορετική: το βιοτικό επίπεδο διαρκώς υποβαθμίζεται, τα εργασιακά δικαιώματα περιορίζονται ή καταργούνται και οι νέοι υποαπασχολουνται στη χώρα μας ή αναζητούν καλύτερο μέλλον σε άλλες χώρες. Παράλληλα προωθείται με ταχύτατους ρυθμούς η ιδιωτικοποίηση των κοινών και δημόσιων αγαθών (ενέργεια, νερό, υγεία, παιδεία, κοινωνική ασφάλιση, ελεύθεροι χώροι, παραλίες κ.ά), ενώ ακόμη και προστατευόμενα οικοσυστήματα, όπως και ιστορικά μνημεία μετατρέπονται σε εμπορεύματα Παράλληλα οι επενδύσεις που πραγματοποιούνται κυρίως στον τομέα του  εμπορίου, του real estate και του τουρισμού, που τον θεωρούν, μάλιστα, «ναυαρχίδα» της οικονομίας, προκαλούν πολύ συχνά ανεπανόρθωτες καταστροφές στο φυσικό περιβάλλον με τις τεράστιες τσιμεντένιες κατασκευές και πολλές φορές, ενεργοβόρες και υδροβόρες εγκαταστάσεις και παράλληλα πλήττουν την τοπική οικονομία, αι ιδιαίτερα τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις.

Σε αυτή την υποβάθμιση και απαξίωση του περιβάλλοντος και της κοινωνίας κομβικό ρόλο έχει και η τοπική αυτοδιοίκηση: Περιφερειακές και δημοτικές αρχές, όπως και οι παρατάξεις, στη μεγάλη τους πλειοψηφία, υιοθετούν την κερδοσκοπική εκμετάλλευση των δημόσιων χώρων, των παραλιών, της παιδείας της υγείας, ακόμη και των φυσικών οικοσυστημάτων και των μνημείων της ιστορίας και του πολιτισμού και όλων γενικά των κοινών αγαθών, ενώ στηρίζουν τις αποφάσεις του κράτους για την κερδοσκοπική «αξιοποίησή» τους, προβάλλοντας και αυτοί κατα κόρον τον μύθο των «επενδύσεων» και της «ανάπτυξης»

Και επειδή οι δημοτικές και περιφερειακές αρχές όχι μόνο δεν προσφέρουν τίποτα στην επίλυση των μεγάλων και ουσιαστικών προβλημάτων των πολιτών, αλλά ακολουθούν και αυτές πιστά τον αναποτελεσματικό και επικίνδυνο για το περιβάλλον και την κοινωνία -αλλά πολύ κερδιοφόρο για τις επιχειρήσεις- δρόμο της «ανάπτυξης» πράσινης ή άλλης, οι δημοτικές παρατάξεις σε κάθε προεκλογική περίοδο στοχεύουν αποκλειστικά και μόνο στον εντυπωσιασμό των πολιτών. Οι δημότες κάθε τετραετία παρακολουθούν αμήχανοι το ίδιο σκηνικό σε κάθε δήμο και περιφέρεια της χώρας, με την προσδοκία να αναδειχθεί από τις κάλπες o ”νέος” επόμενος δήμαρχος ή περιφερειάρχης που θα αλλάξει τα πράγματα και θα απαλλάξει το δήμο ή την περιφέρεια από την αποτυχημένη πολιτική του απερχόμενου. Κάθε τετραετία στην προεκλογική περίοδο επαναλαμβάνονται μονότονα και πανομοιότυπα οι ίδιες εκδηλώσεις μιας προεκλογικής αυτοδιοικητικής πασαρέλας, -ακόμη και «ανίερες» συμμαχίες μεταξύ παρατάξεων γίνονται- τις οποίες οργανώνουν και συντονίζουν οι κομματικοί και παραταξιακοί μηχανισμοί. Βλέπουμε, επίσης, να μετακινούνται με μεγάλη ευκολία και άνεση σύμβουλοι (εκλεγμένοι ή υποψήφιοι) από μια παράταξη σε άλλη, δημιουργώντας μια εικόνα παρόμοια με αυτή της μεταγραφικής περιόδου. Κάθε υποψήφιος δήμαρχος ή περιφερειάρχης, φροντίζει να εντάξει στο ψηφοδέλτιό του ‘’φανταχτερά’’ ονόματα, ενώ οι υποψήφιοι (παλιοί και νέοι) προσπαθούν να έχουν συνεχώς τις φωτογραφίες τους -πάντα νεανίζουσες- στις εφημερίδες ή σε άλλα ΜΜΕ και social media. Παράλληλα οι υποψήφιοι δήμαρχοι καλούν για «συνεργασία» τους συλλόγους, που υπάρχουν σε κάθε δήμο (μια φορά κάθε τέσσερα χρόνια τους θυμούνται), για να δείξουν ότι τους έχουν με το μέρος τους. Εκτός από αυτά, σε πολλούς δήμους και περιφέρειες δημιουργούνται από τις παρατάξεις επιτροπές, περιορισμένης διάρκειας και με ημερομηνία λήξης, που θα επεξεργαστούν το πρόγραμμα της παράταξης, το οποίο όπως δείχνει η ζωή, μετά τις εκλογές οι δήμαρχοι ή οι περιφερειάρχες συνήθως φροντίζουν να ξεχάσουν. Και αφού περάσουν οι εκλογές και σβήσουν τα φώτα της δημοσιότητας και της αυτοδιοικητικής πασαρέλας, επανερχόμαστε και πάλι στη γνωστή πληκτική καθημερινότητα. Θα μπορούσε βέβαια ο κατάλογος των εκδηλώσεων προεκλογικού εντυπωσιασμού να είναι πολύ πιο μεγάλος αλλά θα περιοριστούμε μόνο σε αυτές. Άλλωστε όλοι και όλες και, ιδιαίτερα, οι μεγαλύτεροι/ες, το σκηνικό αυτό το έχουμε δει πολλές φορές.

Από την εμπειρία που έχουν οι πολίτες από ανεκπλήρωτες προεκλογικές υποσχέσεις έχουν αρχίσει να συνειδητοποιούν ότι η λύση της ανάθεσης των συλλογικών μας υποθέσεων σε εκπροσώπους κομμάτων, παρατάξεων, ή και σε μεμονωμένα άτομα που εμφανίζονται ως σωτήρες, έχει εξαντλήσει πλέον τα όρια της αξιοπιστίας της και για το λόγο αυτό είναι πολύ επιφυλακτικοί απέναντι στις εκλογικές διαδικασίες, τις οποίες μάλιστα το κομματικό σύστημα αποκαλεί «γιορτή της δημοκρατίας». Η μεγάλη, άλλωστε, αποχή των πολιτών, από τις τελευταίες βουλευτικές εκλογές, πρωτοφανής για τα δεδομένα της χώρας μας είναι ενδεικτική για την επιφυλακτική στάση που έχει η κοινωνία απέναντι στους «αιρετούς άρχοντες».

Όπως λοιπόν έχει δείξει η πραγματικότητα στη χώρα μας, ιδιαίτερα τις τελευταίες πέντε δεκαετίες, μετά από τη μεταπολίτευση, είναι μάταιο να προσδοκούμε λύσεις σε όφελος των κοινωνιών και του περιβάλλοντος όσο οι αποφάσεις για τη διαχείριση των κοινών αγαθών θα παίρνονται είτε από τους ίδιους τους «επενδυτές» είτε από τους θεσμούς (κράτος, κυβερνήσεις, κόμματα, παρατάξεις κ.ά) που έχουν δημιουργηθεί για να εξυπηρετούν τους «επενδυτές»

Έχει αρχίσει πλέον να γίνεται φανερό ότι μόνο οι ίδιοι οι πολίτες με την ενεργή και δημιουργική συμμετοχή τους και την αντίστασή τους στην καταστροφική πολιτική των «επενδυτών» μπορούν να διορθώσουν τα πράγματα και να διαχειριστούν τα κοινά αγαθά σε όφελος του περιβάλλοντος και της κοινωνίας. Για τους λόγους αυτούς θεωρούμε ότι είναι επιτακτικά αναγκαία η ενεργοποίηση και κυρίως η αποφασιστική συμμετοχή των πολιτών στη διαχείριση όλων των θεμάτων που τους αφορούν, κάτι που μπορεί να γίνει μόνο μέσα από την αυτοδιαχείριση και την άμεση δημοκρατία. Γιατί οι έννοιες της άμεσης δημοκρατίας και της αυτοδιαχείρισης δεν είναι εφεύρημα κάποιων διανοούμενων, αλλά ο διακαής πόθος και ο μόνιμος και διαρκής στόχος των αγώνων των εργαζόμενων σε όλη την ιστορική εξέλιξη μέχρι σήμερα.

Βέβαια τα οργανωμένα μεγάλα συμφέροντα, (στρατηγικοί «επενδυτές», τραπεζίτες, μιντιάρχες, καθώς και τα κόμματα και οι παρατάξεις), για να μη θιγούν τα συμφέροντά τους και οι άλλες επιδιώξεις τους, προσπαθούν να πείσουν τους πολίτες ότι η άμεση δημοκρατία και η αυτοδιαχείριση είναι έννοιες ουτοπικές και ανέφικτες. Όπως εύστοχα επισημαίνει ο Αμερικανός ερευνητής DavidBollier στο βιβλίο του Κοινά “στα σύγχρονα βιομηχανικά κράτη, τα κοινά αγαθά συνήθως γίνονται αντιληπτά σαν μια αλλόκοτη, μπερδεμένη ιδέα, αφού η χρήση της είναι σπανιότατη. Επιπλέον τα κοινά δεν μας είναι οικεία πολιτισμικά. Συνήθως πιστεύουμε ότι για να έχει κάτι αξία, θα πρέπει να συνδέεται είτε με την «ελεύθερη αγορά» είτε με το κράτος. Η ιδέα ότι οι άνθρωποι θα μπορούσαν να καταστρώσουν οι ίδιοι στερεά, συνεκτικά σχέδια για τη διαχείριση των πόρων τους και των αγαθών που παράγουν και ότι ένα τέτοιο παράδειγμα κοινωνικής διακυβέρνησης θα μπορούσε να παράγει τεράστια αξία το ίδιο, ακούγεται ουτοπική και κομμουνιστική ή το λιγότερο, ανεδαφική. Η ιδέα ότι τα κοινά θα μπορούσαν να αποτελέσουν ένα όχημα για την κοινωνική και πολιτική χειραφέτηση και τον κοινωνικό μετασχηματισμό ακούγεται εντελώς παράλογη”. Η ιστορία όμως αλλά και η ίδια η ζωή βεβαιώνει ότι όχι μόνο είναι ρεαλιστικές και εφικτές, αλλά είναι ο μοναδικός δρόμος για να σταματήσουν οι κρίσεις, η εξαθλίωση των κοινωνιών και η καταστροφή του φυσικού περιβάλλοντος.

Με βάση όσα αναφέρθηκαν πάρα πάνω πιστεύουμε ότι για την υλοποίηση της αυτοδιαχείρισης, ο χώρος της Τοπικής Αυτοδιοίκησης προσφέρεται περισσότερο από τους υπόλοιπους πολιτικούς θεσμούς,   διότι αφενός τα κοινά προβλήματα  στις τοπικές κοινωνίες επηρεάζουν πιο άμεσα τη ζωή των ανθρώπων και αφετέρου διότι οι πολίτες μπορούν πιο εύκολα να συναντηθούν, να συζητήσουν, να οργανωθούν και να δράσουν συλλογικά. Με τον τρόπο αυτό όπως προτείνει στο προαναφερθέν απόσπασμα ο David Bollier, μπορούν να καταστρώσουν οι ίδιοι στερεά, συνεκτικά σχέδια για τη διαχείριση των πόρων, των αγαθών και των υπηρεσιών του δήμου που κατοικούν δημιουργώντας  παραδείγματα κοινωνικής διακυβέρνησης και ταυτόχρονα αντίστασης στις αντικοινωνικές και αντιπεριβαλλοντικές πολιτικές των τοπικών αρχών και αναδεικνύοντας, παράλληλα, τα κοινα σε όχημα για την κοινωνική και πολιτική χειραφέτηση και τον κοινωνικό μετασχηματισμό.

Μάκης Σταύρου, ιστορικός

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *