Ραδιοεντιστικές… αναμνήσεις
Το εξαιρετικά ρεαλιστικό άρθρο του κ. Α. Κατσικίδη στην ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, της 20ής Ιουλίου 2023, με την συνέντευξη του βετεράνου ναύτη ραδιοεντοπιστή (χειριστή ραντάρ) Γιάννη Κρεματσούλη, ξανάφερε σττη μνήμη μου τα πρώτα μου βήματα στη θάλασσα.
Το Καλοκαίρι του 1951 λοιπόν είχα τελειώσει τη Δευτέρα τάξη της μοναδικής τότε δημόσιας σχολής πλοιάρχων, της περιώνυμης Σχολής Εμπορικής Ναυτιλίας Ύδρας, αλλ’ έπρεπε να ναυτολογηθώ σε κάποιο πλοίο ως δόκιμος ή και ναυτίοπαις ακόμη για 15 τουλάχιστον μέρες, ώστε να προστεθούν στο εικοσαήμερο του εκπαιδευτικού μας «ΗΛΕΚΤΡΑ».
Τελικά από σχετική αίτηση των δικών μου στο Γ.Ε.Ν εγκρίθηκε η επιβίβαση και πρακτική μου εξάσκηση στο αρματαγωγό ΧΙΟΣ επί ένα μήνα. Ο Ύπαρχος του πλοίου, έφεδρος ανθυποπλοίαρχος που παρουσιάστηκα, με δέχτηκε πολύ φιλικά και μου γνώρισε πως στο πέλαγος το μισό χρόνο της βάριας θα είμαι πηδαλιούχος και τον άλλο μισό βοηθός αξιωματικού φυλακής ενώ στο λιμάνι θα ακολουθώ οδηγίες των δύο εφέδρων σημαιοφόρων. Στην ερώτησή εάν έχω κάποια ερώτηση ή απορία, απάντησα πως θα επιθυμούσα να κατατοπιστώ με το ραντάρ, που δεν υπάρχει τέτοιο όργανο στη Σχολή και θα τοα διδαχτούνε στην Τρίτη τάξη προφανώς στον… πίνακα.
Ο ύπαρχος χαμογέλασε και με ανέθεσε στον υποκελευστή Β΄ ραδιοεντοπιστή (Ρ/Ε) υπόλογο του ραντάρ, να με κάνει… Ρ/Ε!
Το ραντάρ του πλοίου ήταν τύπου S.F.1 και κατασκευής 1942-1943, σαν αυτό που φαντάζομεαι που πολεμήσαμε τους Τούρκους στην εισβολή του 1974 στην Κύπρο και ήταν εγκαταστημένο στο εσωτερικό ενός καροσερί μικρού λεωφορείου και τοποθετημένο πρύμα από τη γέφυρα. Σημειώνεται πως στο εσωτερικό του αμαξώματος ήταν γεμάτο με όργανα σχετικά με τη λειτουργία του ραντάρ. Η συσκευή του ραντάρ είχε σχήμα… ραδιοφώνου με στρογγυλή οθόνη, τον «Ενδείκτη Α», που παρουσιάζονταν οι στόχοι του ραντάρ τους οποίους προσδιόριζε ο χειριστής, στρέφοντας χειροκίνητα την κεραία πάνω στο στόχο για να λάβει την διόπτευσή του. Και επίσης από τους ομόκεντρους κύκλους της κλίμακας μιλίων λάβαινε την απόσταση και με τα στοιχεία αυτά ο αξιωματικός ναυτιλίας ταυτοποιούσε τους στόχους στο ναυτικό χάρτη.
Στο ραντάρ αυτό δεν εμφανίζονταν η ακτογραμμή όπως στα σημερινά που διαθέτουν οθόνη Ρ.Ρ.Ι (PLAN POSITION INDICATON), παρά μόνο στόχοι.
Στο ταξίδι της επιστροφής ο κυβερνήτης πλωτάρχης (αξιωματικός υποβρυχίων) Ευάγγελος Κουρής με ρώτησε αν είμαι ικανοποιημένος από την παραμονή μου στο πλοίο του. Του απάντησα πως έμαθα πάρα πολλά και ευχαρίστησα αυτόν και όλο το προσωπικό του ΧΙΟΣ για την βοήθειά τους και πως ευελπιστώ ν α υπηρετήσω τη στρατιωτική μου θητεία στο Ναυτικό και απάντησε πως θα επιτευχθεί η επιθυμία μου και πως είναι βέβαιος πως θα ονομαστώ έφεδρος σημαιοφόρος και δικαιώθηκε.
Το 1956-58 υπηρέτησα στα αδελφά του ΧΙΟΣ ατμοκίνητα όμως ΑΞΙΟΣ και ΑΛΦΕΙΟΣ. Στο δεύτερο μάλιστα ως ύπαρχος υπό τον εξαίρετο κυβερνήτη πλωτάρχη, τότε Π. Αραπάκη.
Φρίξος Δήμου
Πλοίαρχος Ε.Ν