Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος
Είναι ωραίον να αρχίσομε με στίχους από το Απολυτίκιον του Αγίου, διότι και μία φράσις αυτού, επιβεβαιώνει, ποιος είναι ο Άγιος Ιωάννης ο οποίος δικαίως ονομάστηκε Χρυσόστομος.
«Η του στόματός σου καθάπερ πυρσός εκλάμψασα χάρις, την οικουμένην εφώτισεν».
Ο Θείος Χρυσόστομος, μίλησε πάνω σε πολλά θέματα, που αφορούσαν την πνευματικήν καλλιέργεια των πιστών, καθώς και στα προβλήματα της εποχής του. Έλαμψε σε όλη την οικουμένη ως διδάσκαλος και φωστήρας.
Εγεννήθην στην Αντιόχεια της Συρίας πιθανώς το 349.μΧ. Ο πατέρας του ήταν ο Σεκούνδος, στρατηγός του Ρωμαϊκού στρατού.
Η μητέρα του η Ανθούσα, αν και χήρεψε στα 20 της χρόνια, ξεχώριζε για τον ζήλο, που επεδείκνυε στην ανατροφή του Ιωάννη. Η χριστιανική της πίστις και η αγωγή, που είχε λάβει από τους γονείς της, την βοήθησαν να διδάξει την αληθινή πίστιν στον Υιόν της. Τα πρώτα γράμματα τα έμαθε από την μητέρα του, αλλά και τον σπουδαίο ρήτορα Λιβάνιο.
Εσπούδασε και δικηγορία, αλλά γρήγορα την εγκατέλειψε, εβαπτίσθην χριστιανός, απεσύρθην από την κοσμικήν ζωή και ακολούθησε τον μοναχισμό.
Ο Άγιος Ιωάννης ήταν Έλληνας ρήτορας, συγγραφέας, Πατέρας και Ιεράρχης, Διετέλεσε επίσκοπος Κων/πόλεως και διεκρίθη για το σπουδαίο ποιμαντικό και φιλανθρωπικό του έργο. Ο Θεοδώρητος, επίσκοπος Λαοδικείας, τον αποκαλεί στόμα και ευσεβείας ανθρώπων οφθαλμόν.
Είναι από τις μεγάλες προσωπικότητες της Εκκλησίας, ένεκεν του χαρίσματος στην ομιλία.
Το σύνολον των ομιλιών του, επί των γεγονότων της Θείας οικονομίας, καλύπτει όλον τον κύκλον, των Δεσποτικών εορτών του λειτουργικού έτους. Όλες οι ομιλίες του εξεφωνήθησαν στην Αντιόχεια και στα πέριξ, είχαν μεγάλον δυναμισμό, διότι το πλήθος έδειχνε ζωηρή επιθυμία να ακούει τις ομιλίες του, με τις οποίες ήθελε να πολεμήσει την σκληρότητα των Ιουδαίων και την ασέβεια των ειδωλολατρών.
Η α΄ ομιλία του αναφέρεται εις την γενέθλιον ημέρα του Σωτήρος Ιησού Χριστού. Εξεφωνήθην την 25 Δεκεμβρίου. Περίλαμπρη η γιορτή, χάρις εις την βαθείαν ευλάβειαν των Χριστιανών της Αντιοχείας.
Κατατάσσεται στους μεγάλους πατέρες της Ορθοδόξου Εκκλησίας. Άφησε σπουδαίο και ανεκτίμητο συγγραφικόν έργο, που περιέχει ποιμαντικά και θεολογικά ζητήματα της Εκκλησίας. Η Εκκλησία τον ονόμασε Χρυσόστομο, για την ωραιότητα των λόγων του. Ενώ για την ρητορικήν του δεινότητα ονομάστηκε «Δημοσθένης του Χριστιανισμού».
Μαζί με τον Μ. Βασίλειον, τον Γρηγόριον τον Θεολόγον, αποτελούν τους Τρείς Ιεράρχας, τους προστάτες της παιδείας. Ο Άγιος Ιωάννης με τους λόγους του κατέκτησε τις καρδιές του λαού. Όμως η Αυτοκράτειρα Ευδοξία ήθελε την εκθρόνισή του, λόγω της σκληρής κρητικής που της ασκούσε, μέχρι που τα κατάφερε να τον εξορίσουν. Ο λαός αντέδρασε και τον επανέφεραν στον Πατριαρχικόν θρόνον. Και πάλιν ο Ιωάννης δεν έπαψε το φλογερό του κήρυγμα. Ήταν ασυμβίβαστος με την ανηθικότητα, τον έκλυτον κοσμικόν βίον.
Τα πρώτα του γράμματα τα έμαθε από τον δάσκαλόν του τον Λιβάνιο, ο οποίος ήθελε να τον κάνει συνεχιστήν του έργου του. Η χριστιανική του ανατροφή όμως δεν του επέτρεπε να ασχοληθεί με άλλα έργα.
Ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος το 371μ. Χ. χειροθετήθηκε αναγνώστης και ξεκινά διδακτικόν και κατηχητικόν έργον, διότι είχε γνώσεις επάνω στις γραφές. Εν συνεχεία διάγει έξι χρόνια μοναστικής ζωής στην Αντιόχεια. Ο βίος του είναι πολύ σκληρός. Τρεφόταν ολίγο, εκοιμάτο ελάχιστα, με αποτέλεσμα να κλονισθεί η υγεία του.
Το 397μ.Χ. όταν εκοιμήθη ο Νεκτάριος, Επίσκοπος Κων/πόλεως, ο Ιωάννης επανήλθε στον αρχιεπισκοπικόν του θρόνο. Τα πρώτα θέματα με τα οποία ασχολήθηκε, ήταν η πνευματική καλλιέργεια του λαού και η ειρήνη μεταξύ των Εκκλησιών.
Δημιούργησε φιλανθρωπικά ιδρύματα, για να βοηθήσει πτωχούς και ανημπόρους. Ήταν ένας φωστήρας στον κόσμο, ένα φωτεινό αστέρι.
Βλέποντας τους πλουσίους να ζουν εις βάρος του λαού, τους κατέκρινε και για να τον τιμωρήσουν τον εξόρισαν.
Εκοιμήθην την δεκάτην τετάρτην, του μηνός Σεπτεμβρίου, την ημέραν, που ετελείτο του Τιμίου Σταυρού η Ύψωσις και μετετέθην η μνήμη του στις 13 Νοεμβρίου.
Στις 30 Ιανουαρίου, εορτάζεται η μνήμη του μαζί με τον Άγιον Βασίλειο και τον Άγιον Γρηγόριον τον Θεολόγον και αποτελούν τους προστάτες της παιδείας.
Αγαπητοί μου Αναγνώστες ο Άγιος Ιωάννης, ο φωστήρας της Οικουμένης, ας φωτίζει τις ψυχές μας να βαδίζομε την οδόν της αρετής, αλλά να φωτίζει και τους νέους μας, που έχουν μεγάλην ανάγκη προσευχής και θεϊκής πορείας.
ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ ΣΕ ΟΛΟΥΣ
Mαρία Τσακανίκα