ΑΝΑΠΟΔΑ ΒΗΜΑΤΑ..Σ’ λιγότερο από ένα μήνα μπαίνουμε στην Αγία και Μεγάλη Τεσσαρακοστή
ΙΩΑΝΝΗΣ ΣΠ. ΛΑΖΑΡΑΚΟΣ
Email: jlazarakosdim@yahoo.gr
Η Αγία και Μεγάλη Σαρακοστή αρχίζει από την Καθαρή Δευτέρα και διαρκεί 6 εβδομάδες, μέχρι και το εσπέρας της Κυριακής των Βαΐων όπου πλέον αρχίζει η Αγία και Μεγάλη Εβδομάδα με την Ακολουθία του Νυμφίου. Πολλοί νομίζουν πως η διάρκεια των Νηστειών είναι 40 ημέρες γιατί συμπεριλαμβάνουν τη Μεγάλη Εβδομάδα στη Μεγάλη Σαρακοστή. Η Μεγάλη Εβδομάδα είναι η κορύφωση του Πάθους του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού, διότι: «Πάθος δύναται νὰ ὁνομασθῆ ὁλόκληρος ἡ ἐπὶ γῆς ζωή τοῦ Κυρίου ἡμῶν».1
Στις 25 Φεβρουαρίου, Κυριακή, ανοίγει καθώς λέγεται το Τριώδιο. Είναι δηλαδή η Πρώτη Αποκριά. Κυριακή του Τελώνη και Φαρισαίου. Η περίοδος του Τριωδίου είναι εκκλησιαστική περίοδος δέκα εβδομάδων που ξεκινά από την Κυριακή του Τελώνη και του Φαρισαίου και φτάνει μέχρι το Μεγάλο Σάββατο. Μέσα στην περίοδο αυτή περιλαμβάνονται η Απόκρεω, η Μεγάλη Τεσσαρακοστή και η Μεγάλη Εβδομάδα.
Το Τριώδιο λαμβάνει την ονομασία του από το ομώνυμο εκκλησιαστικό βιβλίο «ΤΟ ΤΡΙΩΔΙΟ» και το οποίο εμπεριέχει τους ύμνους που ψάλλονται στους Ιερούς Ναούς κατά τη συγκεκριμένη αυτή περίοδο. Οι ύμνοι αυτοί έχουν τρεις Ωδές, σε αντίθεση με τους υπόλοιπους ύμνους της Εκκλησίας που έχουν εννιά Ωδές.
Οι Χριστιανοί οφείλουν τις τρεις πρώτες εβδομάδες του Τριωδίου να ετοιμαστούν για τη Νηστεία της Μεγάλης Σαρακοστής. Για το λόγο αυτό, κάθε Κυριακή των τριών αυτών εβδομάδων έχει τη δική της σημειολογία. Η Πρώτη Κυριακή, που διαβάζεται η Ευαγγελική περικοπή του Τελώνη και του Φαρισαίου (Λουκ. 18: 10-14), προτρέπει τους Χριστιανούς να είναι ταπεινοί όπως ο Τελώνης και όχι υπερήφανοι όπως ο Φαρισαίος. Η Δεύτερη Κυριακή, που διαβάζεται η Ευαγγελική περικοπή του Ασώτου (Λουκ. 15: 11-32), διδάσκει τη μεγάλη αξία της μετάνοιας και το μεγαλείο της συγχωρήσεως.
Το Σάββατο πριν την Τρίτη Κυριακή ονομάζεται και Ψυχοσάββατο, ή Σάββατο των ψυχών. Καθιερώθηκε από την Εκκλησία ως ημέρα που προσευχόμαστε και προσφέρουμε κόλλυβα για όλους αυτούς που για διάφορους λόγους δεν μνημονεύονται σε μνημόσυνα·παρόλο που τα Σάββατα είναι αφιερωμένα από την Εκκλησία μας στους θανόντες. Το συγκεκριμένο Σάββατο έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς ακολουθεί η Κυριακή που διαβάζεται η Ευαγγελική περικοπή της Απόκρεω (Ματθ 25: 31-46) και η οποία αναφέρεται στη Δευτέρα Παρουσία του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού και στη χριστιανική Αγάπη. Έτσι παρακαλάμε τον Θεό, από την προηγούμενη ημέρα, να αναπαύσει τις ψυχές τους. Είναι η τελευταία Κυριακή που οι Χριστιανοί επιτρέπεται να φάνε κρέας. Η εβδομάδα που ξεκινά ονομάζεται της Τυρινής, ή Τυροφάγος. Την εβδομάδα αυτή επιτρέπεται η βρώση τυροκομικών, αυγών και ψαριών. Η Κυριακή της Τυροφάγου αναφέρεται στην εξορία των Πρωτοπλάστων από τον Παράδεισο. Έτσι το Ευαγγέλιο της ημέρας (Ματθ. 6: 14-21), διδάσκει τους πιστούς να νηστεύουν χωρίς να το επιδεικνύουν, να συγχωρούν όσους τους έχουν βλάψει, να ζουν ενάρετο και ελεήμονα βίο. Ακολουθεί η Καθαρά Δευτέρα, με την οποία ξεκινά η περίοδος της Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Περίοδος νηστείας, προσευχής και περισυλλογής, κατά την οποία ετοιμαζόμαστε για τη Μεγάλη Εβδομάδα και την Ανάσταση του Κυρίου μας Ιησού Χριστού. Ονομάζεται Τεσσαρακοστή γιατί μιμείται τη σαρανταήμερο Νηστεία που έκανε ο Χριστός, ενώ λέγεται και Μεγάλη για να υπάρχει σαφής διαχωρισμός από τη Νηστεία των Χριστουγέννων που και αυτή είναι σαρανταήμερος.
Σήμερα που τόσα πολλά, αντίχριστα, γίνονται και η αποστασία με τους αποστάτες κατακτούν θρόνους κι εξουσίες επί της γης o καλός Θεός δικαίως οργίζεται. Η αποστασία για την οποία μας ομιλεί ο Απόστολος Παύλος εξαπλώνεται, σήμερα τον 21ο αιώνα τον μεγάλο απατεώνα, με ταχύ ρυθμό διότι εμείς οι Χριστιανοί Ορθόδοξοι εγκαταλείπουμε ολοένα και περισσότερο την οδό του Σωτήρος και Θεού ημών Ιησού Χριστού και ακολουθούμε την οδό της αντίχριστης Νέας Εποχής. Δηλαδή έχουμε γίνει αιχμάλωτοι του χρήματος και της υλικής ζωής, ειδωλολατρίας, με αποτέλεσμα να απέχουμε από τη μυστηριακή ζωή της Αγίας Εκκλησίας μας, να μην εκκλησιαζόμαστε να μην είμαστε ελεήμονες, να έχουμε εντελώς, μα εντελώς κόψει τις σχέσεις μας με τη νηστεία και την προσευχή. Ποιο λοιπόν θα είναι το αποτέλεσμα όλων αυτών; Δεν το γνωρίζουμε ως Έλληνες, ως άνθρωποι; Το γνωρίζουμε άριστα και τεκμηριωμένα. Μας το έχουν γνωστοποιήσει ο ίδιος ο Ιησούς Χριστός μας, οι Προφήτες προ Χριστού και μετά. Μας το διδάσκουν οι Άγιοι Απόστολοι και οι Πατέρες της Εκκλησίας μας. Το αποτέλεσμα όλης αυτής της πνευματικής μας ακαρπίας και της υλικής μας πολυκαρπίας είναι οι θλίψεις, οι δυστυχίες, ο πόνος, η αγωνία, ο φόβος, η βία, οι πόλεμοι, οι καταστροφές, η πείνα, οι ασθένειες και τέλος ο θάνατος του σώματος και το χειρότερο και της ψυχής.
Και όμως όλα αυτά μπορούμε, αληθινά, να τα σταματήσουμε. Να γυρίσουμε το πρόσωπό μας προς τον Σωτήρα Χριστό και τότε θα δούμε πόσο απομακρυνθήκαμε με ΑΝΑΠΟΔΑ ΒΗΜΑΤΑ από Αυτόν, ο οποίος για τη δική μας σωτηρία βαδίζει προς τον Γολγοθά. Εκεί που πέθανε στο Σταυρό κι αναστήθηκε από τον Τάφο. Εφέτος, το 2024 που είναι τόσο ζοφερό ας μετανοήσουμε, ας προσευχηθούμε, ας εξομολογηθούμε και ας μεταλάβουμε το Σώμα και το Αίμα του Σωτήρος Κυρίου μας. Αυτά που με τα Πάθη τα Σεπτά Του μας πρόσφερε και μας προσφέρει για τη σωτηρία και αγιασμό ψυχών και σωμάτων. Ας δοξάσουμε εφέτος όπως αξίζει στον Κύριό μας και Αγιοτριαδικό Θεό μας Ιησού Χριστό και στον οποίο η δόξα ανήκει πάντοτε.
1. ΤΑ ΠΑΘΗ ΤΑ ΣΕΠΤΑ – ΑΡΙΜ. ΓΕΩΡΓΙΟΥ Ι. ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΥ- ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΔΕΛΦΟΤΗΤΟΣ ΘΕΟΛΟΓΩΝ «Ο ΣΩΤΗΡ» ΙΟΥΛΙΟΣ 2000