Ελεύθερη άποψη
ΣΚΙΑΓΡΑΦΩΝΤΑΣ ΕΝΑΝ ΚΟΙΝΟ ΣΥΚΟΦΑΝΤΗ….
Η ιστορία, που αφηγείται πως προέκυψε η λέξη «συκοφάντης», είναι γνωστή. Τα αρχαία χρόνια, από την εποχή του Σόλωνα, απαγορευόταν στους κατοίκους της Αττικής να εξάγουν εμπορευόμενοι, ντόπια σύκα εκτός της περιοχής τους, ώστε μόνο οι κάτοικοι να γεύονται τους γλυκούς καρπούς, που παρήγαγε ο τόπος. Ορισμένοι όμως, πωλούσαν κρυφά, παρά την απαγόρευση, που επέβαλλε ποινές στους παραβάτες εμπόρους. Όποιος βοηθούσε στην αποκάλυψη των «δραστών», αυτών των παράνομων εξαγωγών, λάμβανε αμοιβή. Υπήρχαν όμως και εκβιαστές, που χωρίς να υπάρχει παράπτωμα, εκβίαζαν τους εμπόρους των σύκων, ότι θα τους κατηγορούσαν ψευδώς για το αδίκημα της παράνομης εξαγωγής αν δεν τους πλήρωναν ένα είδος «προστασίας»…. Αυτούς αποκαλούσαν «συκοφάντες», από τη λέξη σύκα και φαίνω – φανερώνω.
Όλοι μας, έχουμε υποστεί κατά καιρούς, το συναίσθημα της προδοσίας, που προκαλείται όταν αντιλαμβανόμαστε ότι μας συκοφαντούν. Η πληγή, είναι πάντοτε αιχμηρότερη, όταν προέρχεται από συγγενικό η φιλικό κύκλο.
Τα κίνητρα του συκοφάντη συνήθως είναι ενοχές και φθόνος. Ενοχικά συναισθήματα για δικά τους σφάλματα, προβάλλουν στα θύματα τους, στα οποία χρεώνουν την αποτυχία τους να διαχειριστούν θέματα και καταστάσεις.
Ακόμα χειρότερα, όταν το θύμα, αποτελεί ταυτόχρονα και αντικείμενο φθόνου.
Φθόνος και ενοχές, αίσθημα κατωτερότητας και αδυναμία να σταθούν αξιοπρεπώς στις προκλήσεις της ζωής, οδηγούν τους συκοφάντες στην εκτόξευση λάσπης εναντίον των θυμάτων τους.
Ο συκοφάντης εργαλειοποιεί το ψεύδος και με αυτό δομεί την δική του πραγματικότητα, που εκτοξεύει στην κοινωνία πατώντας στα ανυποψίαστα θύματα του, των οποίων άνανδρα σκοτώνει τιμή και υπόληψη.
Ο καλύτερος τρόπος αντιμετώπισής του, είναι όπως διδάσκει μια παλιά κινέζικη παροιμία, να περιμένεις υπομονετικά, στην όχθη του ποταμού, να περάσει το… πτώμα του. Η αλήθεια, συνήθως, φανερώνεται από μόνη της, αλλά χρειάζεται υπομονή. Σπάνια αξίζει τον κόπο, να αντιμετωπίσει κανείς το συκοφάντη, κατά πρόσωπο και να υποστεί τη φθορά μιας ανώφελης σύγκρουσης.
Όπως προαναφέρθηκε, τα κίνητρα του συκοφάντη είναι 99% άνανδρα, δόλια, ποταπά και πονηρά, με το ένα τοις εκατό, που απομένει να ανάγεται σε ψυχιατρικές παθήσεις.
Και στις δύο περιπτώσεις, ο συκοφάντης, δεν πρόκειται να παραδεχθεί ποτέ το ολίσθημά του, ενώ μετά τη σύγκρουση με το θύμα του, συνήθως επανέρχεται δριμύτερος, απειλώντας επιπροσθέτως, διότι… εθίγη η υπόληψή του!
Ο μεγάλος αναγεννησιακός ζωγράφος Σάντρο Μποτσέλι, βασισμένος στις περιγραφές του Λουκιανού, που αναφερόταν σε έναν πίνακα του ζωγράφου της Ελληνιστικής εποχής Απελλή, φιλοτέχνησε τον πίνακα La Calunnia di Apelle,
«Η Συκοφαντία του Απελλή». Ο Απελλής, είχε εμπνευσθεί βιωματικά, τον πίνακα αυτό, αφού δικαιώθηκε μετά από συκοφαντία, που υπέστη ο ίδιος, ότι δήθεν συνωμοτούσε εναντίον του Πτολεμαίου του Α΄ Σωτήρα.
Στο κέντρο του έργου, παρουσιάζεται η συκοφαντία ωραιοτάτη, να κρατά με το ένα χέρι δαυλό και με το άλλο τραβά από τα μαλλιά έναν απελπισμένο νέο με τα χέρια του απλωμένα στον ουρανό, σέρνοντας τον προς τον ηγεμόνα, που περιστοιχίζεται από την άγνοια και την υποψία προσωποποιημένες. Τη συκοφαντία στηρίζουν η μοχθηρία, η απάτη και ο φθόνος. Στην άκρη του πίνακα ξεπροβάλλει η αλήθεια γυμνή, δίπλα στη μετάνοια, που προηγείται πενθούσα…
Τον τελευταίο καιρό, η συκοφαντία τείνει να καταστεί εθνικό σπορ, ενώ πρέπει να πρυτανεύουν λογική, ψυχραιμία και νηφαλιότητα, ενάντια στο χάος και τη δυστυχία, αναρχία και καταστροφή υπολήψεων, οικογενειών, ακόμα και του ίδιου του κράτους.
Μαρία Μπουκουβάλα
Ιατρός