Eβδομαδιαία Πολιτική – Οικονομική – Ναυτιλιακή – Φιλολογική εφημερίδα στην υπηρεσία των Δήμων του Πειραιά και των νησιών .ΓΕΜΙ 180967709000 ΜΕΤ 230474

ΑΠΟΨΕΙΣ

Η γένεση της Νομισματικής Πολιτικής

Η οικονομία δεν ήταν βεβαίως πάντοτε αυτό το σκοτεινό, ακατανόητο, παράλογο, αυτοκαταστροφικό σύστημα που διαβρώνει τον σύγχρονο άνθρωπο, τόσο πνευματικά και ηθικά όσο και βιολογικά. Στην αρχαιότητα υπήρχε κατ’ αρχάς ανταλλακτικό σύστημα. Εν συνεχεία τα κοπάδια πρόσφεραν το πρώτο «νόμισμα» για τις συναλλαγές. Συγκεκριμένα τα κεφάλια (capita) των βοδιών που είχε κάποιος, έγιναν το μέτρο του υλικού πλούτου. Ο καπιταλισμός μπήκε στη ζωή των ανθρώπων για να ριζώσει, να δημιουργήσει κοινωνικές τάξεις, συμφέροντα, πολέμους κλπ. Εν συνεχεία οι οβολοί που έμοιαζαν με τις σημερινές σούβλες (εξ ου λέμε και οβελία το αρνί που σουβλίζουμε). Έξι οβολοί έκαναν μία δραχμή, λέξη που προήλθε επίσης από την δράκα την χούφτα, επειδή η χούφτα χώραγε 6 οβολούς. Αργότερα μπήκε το ασήμι, ο χρυσός και το ήλεκτρον, που ήταν μείγμα καθαρού χρυσού και ασημιού.

Τα μεταλλεία του Λαυρίου έδωσαν άφθονο ασήμι στους Αθηναίους και μάλιστα εκτός από τα έργα που έκαναν, ένα μέρος το μοίρασαν ως νόμισμα πλέον σε όλους τους Αθηναίους! Βλέπουμε ακόμα πόσο ανθρώπινη και ηθική ήταν η νομισματική πολιτική.

Όταν τα ορυχεία του Λαυρίου στέρεψαν άρχισαν να κόβουν χάλκινα νομίσματα. Και τότε εμφανίζεται το περίφημο Αθηναϊκό Δεκάδραχμο με την γλαύκα στο ένα μέρος και την Αθηνά στο άλλο.

Σημειωτέον ότι η Ελλάδα πρωτοστατεί μακράν του υπολοίπου κόσμου στην Νομισματοκοπία: 1500 πόλεις τουλάχιστον και πάνω από 500 βασιλείς και δυνάστες έκοψαν δικό τους νόμισμα. Πρώτη η Αίγινα με την χελώνα. Δεύτερη η Κόρινθος με τον πώλο, και Τρίτη η Αθήνα με την γλαύκα. Τα μεγάλα κράτη της αρχαιότητας, η Κίνα, η Περσία, οι Ινδίες δεν ενδιαφέρθηκαν να κόψουν νομίσματα, λόγω της εσωστρέφειας που τα διέκρινε. Ο Έλληνας με την κινητικότητά του, τον κοσμοπολιτισμό του, τη ναυτοσύνη του, το εμπόριό του, τις αποικίες του, ήταν φυσικό να δημιουργήσει και το μέσον που θα τον διευκόλυνε σε όλες αυτές τις δραστηριότητες.

Αλλά δεν είναι μόνο στο χρυσάφι και το ασήημι η αξία των αρχαίων ελληνικών νομισμάτων. Είναι η τεχνική τους, η καλλιτεχνική τους αξία, η πολιτιστική τους αξία και πάρα πολλά άλλα. Γιατί τα νομίσματα είναι πηγές πληροφοριών, που θα είχαν χαθεί. Αποδεικνύουν ένα επίπεδο πολιτισμού ασυναγώνιστο σε όλον τον τότε γνωστό κόσμο. Οι απεικονίσεις τους εκτός από την τέχνη με την οποία είναι κατασκευασμένα, αποκαλύπτουν πλούσια φαντασία, αγάπη για την φύση, ευρηματικότητα, ευρύτητα πνεύματος.

Αργότερα θα αρχίσουν να κυριαρχούν τα πορτραίτα που δείχνουν την ισχύ του εικονιζομένου. Έτσι ήδη από τους ελληνιστικούς χρόνους τα θέματα περιορίζονται σε πρόσωπα και συνεχίζουν να κυριαρχούν στα χρόνια της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας και στο Βυζάντιο.

Στην αρχαιότητα μόνο ο Δαρείος απεικόνισε το πρόσωπό του, μάλλον το προφίλ του στους περίφημους Δαρεικούς, που έγιναν συνώνυμο της Δωροδοκίας και της εξαγοράς συνειδήσεων. Αυτή ήταν η πρωτιά των Περσών.

Με πιάνει θλίψη όταν διερωτώμαι πως θα είναι ένα νομισματικό μουσείο του μέλλοντος. Γιαυτό οι επισκέψεις στο νομισματικό μας μουσείο, που διεξάγεται στο υπέροχο μέγαρο Σλήμαν με τα υπέροχα ζωγραφισμένα ταβάνια, τα ασύγκριτα πατώματα με διαφορετικά σχέδια σε κάθε αίθουσα, τα τζάκια, τους πίνακες, τα μικροέπιπλα, έναν θαυμάσιο κήπο, είναι ανεξάντλητη πηγή ψυχικής και πνευματικής ευχαρίστησης.

Σας θυμίζω ότι υπάρχουν δύο ακόμα Κυριακές με ελεύθερη είσοδο τον Μάρτιο. Είναι τόσο πολλά τα εκθέματα που σε κάθε επίσκεψη ανακαλύπτουμε καινούργια πράγματα.

Άλλωστε μιλάμε για ένα Μουσείο που χωρίς υπερβολή δεν υπάρχει όμοιό του σε όλη την Υφήλιο.

Βαρβάρα Τσιάλτα

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *