«Απόχη, τσουβάλι και κουδούνι» Μια ιστορία του Μπάρμπα Γιώργη, από την Αμαλιάδα
«Παρατηρούσαμε από νωρίς το απόγευμα τα αποδημητικά πουλιά», άκουγα την αφήγηση του Μπάρμπα Γιώργη, από την Αμαλιάδα. «Στον κάμπο τα πουλιά δεν κουρνιάζουν στα δένδρα. Βρίσκουν ένα ξέφωτο, ανάμεσα στα σπαρμένα χωράφια, και περνούν τη νύχτα τους στο χώμα, όλα μαζί, το ένα δίπλα στο άλλο. Σχηματίζουν δηλαδή ένα πολύ πυκνό και συμπαγές χαλί. Εμείς πάλι, όταν ήμασταν παιδιά, σαν νύχτωνε για τα καλά, παίρναμε μια απόχη, ένα τσουβάλι και ένα κουδούνι και ξεκινούσαμε. Πλησιάζαμε προσεκτικά τον τόπο, που τα είχαμε δει να διαλέγουν για το βράδυ τους, και τα αφανίζαμε κυριολεκτικά. Κάθε βραδιά πιάναμε πάνω από 500 πουλιά. Στα καφενεία της περιοχής, εκείνη την εποχή, συνηθιζόταν το σερβίρισμα κρασιού με μεζέ ένα μικρό θήραμα. Κρασί και μεζές μαζί, δεν στοίχιζαν παραπάνω από 1δραχμή».
«Το κουδούνι τι το θέλατε μαζί σας παππού;» τον έκοψα μια στιγμή. «Ξέρεις;», μου απάντησε, «τα πουλιά, ακούνε το κουδούνι και δεν φοβούνται, νομίζουν πως ο θόρυβος είναι από πρόβατα που πλησιάζουν». «Που να ήξεραν τα καημένα τι τα περίμενε;», πέρασε από το μυαλό μου η φρικτή σκέψη.
Μήπως και οι άνθρωποι, που υποτίθεται ότι είναι λογικά όντα, τα ίδια δεν παθαίνουν; Δεν πέφτουν και αυτοί θύματα του κάθε επιτήδειου κατεργάρη που υποκρίνεται τον αθώο και άκακο, μέχρι να τους βάλει στο χέρι και να τους εξαπατήσει; Τα μισά τουλάχιστον παραμύθια, οι περισσότερες λαϊκές παροιμίες, είναι γεμάτες από παραδείγματα για αποφυγή δυσάρεστων καταστάσεων. Προσπαθούν να καταστήσουν πιο προσεκτικούς τους αφελείς και τους καλοπροαίρετους. Συστήνουν την παράκαμψη κάθε κακοτοπιάς και την επιφυλακτικότητα έναντι οιουδήποτε προβατόσχημου λύκου. Το θέμα είναι να ακούνε και τον πιο αθώο θόρυβο και να αφυπνίζονται.
Δυστυχώς όμως, η ανεμελιά και η αφέλεια είναι αρρώστιες χρόνιες και δεν λένε να αφήσουν ήσυχους τους ανθρώπους. Ο ανθρώπινος οργανισμός, βιολογικά, δεν διαφέρει και πολύ από τα πουλιά, τα ψάρια και τα συμπαθή τετράποδα. Όσον μάλιστα αφορά τις προφυλάξεις από τις πολλές παγίδες που του στήνουν, είναι ίδιος. Δεν θα μπορούσε να συμπεριφέρεται με άλλο τρόπο. Είναι και αυτός γέννημα του ίδιου πλανήτη. Κατασκευασμένος από χώμα και νερό. Οι αναλογίες ίσως να είναι λιγάκι τροποποιημένες.
Σε μια πρόσφατη έρευνα, διαπιστώθηκε ότι οι άνθρωποι, όσο πιο έξυπνοι είναι, όσο πιο πολιτισμένοι και μορφωμένοι, τόσο πιο αφελείς γίνονται. Αποδεικνύεται δηλαδή ότι, ευκολότερο είναι να κοροϊδέψεις έναν επιστήμονα, μια αυθεντία, από το να παραπλανήσεις έναν αγράμματο, έναν απολίτιστο. Η πονηράδα και η επιφυλακτικότητα, είναι δείγματα των ανθρώπων της κατώτερης πνευματικής στάθμης. Με αυτή την έννοια η αθωότητα ακολουθεί τις επιστήμες και τη γνώση, τον πολιτισμό και την κουλτούρα. Εν πάση περιπτώσει, δεν πρέπει να φτάνει κανείς στα άκρα. Είναι θετικό, να αντιμετωπίζει τα πράγματα με σύνεση και διαλλακτικότητα.
Κάποιο ρητό συμβουλεύει, «αν σε κοροϊδέψουν μια φορά, ντροπή δική τους, αν σε κοροϊδέψουν διό φορές, ντροπή δική σου». Ας μην αναφερθούμε με λεπτομέρεια στις ανθρώπινες σχέσεις, απ’ όπου και να τις πιάσεις βρωμάνε. Απόχες, τσουβάλια και κουδούνια, κρατάνε όλοι οι άνθρωποι. Το θέμα είναι, ποιος θα προλάβει να βάλει τον άλλο μέσα στο τσουβάλι. Το υπόλοιπα θα έρθουν μόνα τους, και είναι υποδεέστερης σημασίας, μάλλον. Δεν υπάρχει στιγμή της ιστορίας που, το ανθρώπινο γένος, να την πέρασε με αμοιβαία συμπάθεια και εμπιστοσύνη. Αντίθετα, οι λαοί είναι όλο και πιο δύσπιστοι, ο ένας έναντι του άλλου.