Ξενάγηση στις πύλες της αρχαίας οχύρωσης του Πειραιά
Ξεκινώντας από τις αστικές πύλες στο Βόρειο τμήμα της πόλης μας (Πύλης και 34ου Συντάγματος Πεζικού) καταλήξαμε στην Ηετιώνεια Πύλη την Κυριακή 26 Μαΐου 2024 με δύο εξαιρετικές ξεναγούς, οι οποίες μας κατατόπισαν πλήρως για το σπουδαίο οχυρωματικό έργο του Θεμιστοκλή και του Κόνωνα, το οποίο καθιστούσε την Αθήνα και τον Πειραιά πόλεις ασφαλείς και απόρθητες, με αποτέλεσμα την πολιτιστική και εμπορική άνθηση.
Η σημερινή μορφή των τειχών λόγω της καταστροφής από τους Γότθους, τον Σύλλα αλλά και τον βομβαρδισμό από τους Άγγλους το 1944, όπου έπεσαν οι δύο πύργοι της Ηετιώνειας Πύλης δεν μας βοηθά να συλλάβουμε αυτό το μεγαλειώδες έργο με τους προμαχώνες, τους πύργους, κυκλικούς και τετράγωνους, το ύψος του, το μεγάλο του μήκος, την δομή του από τα στέρεα υλικά που έβγαζαν από τα λατομεία του Πειραιά, αλλά και άλλα οικοδομήματα όπως το Αφροδίσιο, τις στοές, το Ιπποδάμειο Σύστημα.
Το Αφροδίσιο το οποίο βρισκόταν στην Ηετιώνεια Πύλη ήταν αφιερωμένο βεβαίως στην Αφροδίτη η οποία ήταν και η πολιούχος του Πειραιά, για ευνόητους λόγους και η λατρεία της όπως και στην Κόρινθο ήταν πάνδημη, ειδικά από τους ναυτικούς και τους διερχόμενους.
Οι στοές ήταν 6 και ήταν γεμάτες καταστήματα. Υπήρχε βεβαίως και ένα είδος Χρηματιστηρίου, αγορανομίας και ευρίσκοντο βεβαίως εκεί όπου υπάρχει και σήμερα το εμπορικό κέντρο της πόλης.
Το περίφημο Ιπποδάμειο Σύστημα περιελάμβανε σπίτια του ιδίου μεγέθους κτισμένα με απόλυτη γεωμετρική τάξη και σωστό προσανατολισμό. Οι δρόμοι επίσης ακολουθούσαν μια ευθεία και οι κυριότεροι άξονες είναι οι ίδιοι που υπάρχουν και σήμερα.
Όταν δε μετά την Μικρασιατική Καταστροφή ήρθαν οι πρόσφυγες, τους έδωσαν αυτές τις περιοχές όπου με πολύ ευτελή μέσα έχτισαν τα υποτυπώδη σπιτάκια τους χρησιμοποιώντας κάθε είδους υλικό ακόμη και εφημερίδες!
Το αξιοθαύμαστο δε είναι ότι όταν έβρισκαν αρχαίο τάφο έβαζν τα κτερίσματα στο πλάϊ για να μπορέσουν να χρησιμοποιήσουν το υπόλοιπο κομμάτι. Δεν σκέφτηκαν ποτέ να συλήσουν κάποιο τάφο, παρά την τόσο δύσκολη θέση που βρισκόντουσαν. Αυτό αποδεικνύει το ήθος, την συνείδηση και τον σεβασμό που αισθάνονται γι’ αυτούς τους νεκρούς, τους οποίους θεωρούσαν και δικούς τους προγόνους.
Από όλα αυτά, στο μόνο που υπερέχει το Σινικό Τείχος, με τα εκατομμύρια επισκέπτες είναι το μήκος. Πόσο θα ήταν ωφέλιμη για όλους η αξιοποίηση αυτής της περιοχής και η δημιουργία επιτέλους και του μουσείου Ενάλιων αρχαιοτήτων!
Βαρβάρα Τσιάλτα