Περιπλάνηση στην πρόσφατη ιστορία του ευρύτερου Πειραιά
Πριν από μόλις 70 χρόνια το Μοσχάτο ήταν αμπέλια, μποστάνια, βουστάσια αλλά και έλη. Ο Ιλισός προκαλούσε μεγάλες καταστροφές με τις πλημμύρες του, γιαυτό ένα από τα πιο ευεργετικά έργα του Τρικούπη ήταν το μπάζωμά του. Μάλιστα όταν ήρθαν οι πρόσφυγες από τη Μικρά Ασία, πολλοί εγκαταστάθηκαν στις όχθες ακόμη και μέσα στην κοίτη του με τραγικές συνέπειες όταν ο Ιλισός πλημμύρισε.
Η ανάπτυξη όλης αυτής της οικονομίας (τρόφιμα, βυρσοδεψεία λόγω του ποταμού), έκανε επιτακτική την ανάγκη σιδηροδρόμου για τις μεταφορές. Είχε προηγηθεί η δημιουργία της οδού Πειραιώς μετά από πολλές προσπάθειες, λόγω των απαλλοτριώσεων που έπρεπε να γίνουν. Σημειωτέον ότι για να γίνουν αυτά α έργα εξαφανίστηκε ένα μεγάλο μέρος των μακρών τειχών, καθώς και πολλοί τάφοι και άλλα αρχαία που υπήρχαν εκεί. Το ίδιο είχε συμβεί και στην Αθήνα, αφού τα αρχικά σχέδια των Κλεάνθη και Σάουμπερτ προέβλεπαν πολλές απαλλοτριώσεις που το ελληνικό κράτος δεν μπορούσε να αντέξει. Έτσι προτιμήθηκαν τα σχέδια ενός άλλου Βαυαρού και το θάψιμο πάρα πολλών αρχαίων.
Δύσκολα μπορεί να φανταστεί κανείς την Πειραιώς (η οποία αρχικά λεγόταν οδός Δράκου λόγο του λιονταριού του λιμανιού του Πειραιά, το οποίο έκλεψε ο Μοροζίνι και τώρα βρίσκεται στο Αρσενάζε της Βενετίας) και η οποία διασχιζόαν καθημερινά από εκατοντάδες άλογα, άμαξες, κάρα με τα μεταφορικά να κυμαίνονται αυθαίρετα και τον Χειμώνα να γίνεται απελπιστική από τις λάσπες και όλα τα άλλα «αποτυπώματα».
Αυτά που έχουν μείνει από όλη αυτή την δραστηριότητα, είναι η λαχαναγορά του Ρέντη, κάποιες βιοτεχνίες που λειτουργούν ακόμη αλλά είναι ελάχιστες και κυρίως τα κουφάρια των περισσότερων, που άλλα έχουν αξιοποιηθεί όπως για να στεγάσουν την δραματική σχολή του Εθνικού Θεάτρου, επαγγελματικά λύκεια, μορφωτικά κέντρα, όπως το Πιλοποιείο Πουλόπουλου, που ήταν το μεγαλύτερο των Βαλκανίων αλλά και άλλα που δυστυχώς παραμένουν αναξιοποίητα όπως του Αλατιού ΚΑΛΑΣ που ήταν η πρώτη βιομηχανίας αλατιού στην Ελλάδα.
Δεν ξέρω ποία εποχή ήταν καλλίτερη. Σίγουρα σήμερα ζούμε πιο άνετα, οι μεταφορές είναι καλλίτερες αλλά χάθηκε η πολυχρωμία, η ποικιλία, τα αρώματα, η αυθεντικότητα και η αμεσότητα με τον γείτονα τον συνάνθρωπο τη φύση. Ερωτηματικά που ξεπηδούν μέσα από αυτές τις ξεναγήσεις, Γιαυτό και είναι τόσο σημαντικές και συγχαρητήρια στους διοργανωτές, το Δήμαρχο και τους ξεναγούς.
Βαρβάρα Τσιάλτα