Eβδομαδιαία Πολιτική – Οικονομική – Ναυτιλιακή – Φιλολογική εφημερίδα στην υπηρεσία των Δήμων του Πειραιά και των νησιών .ΓΕΜΙ 180967709000 ΜΕΤ 230474

ΑΠΟΨΕΙΣ

Υπέροχα τα νεοκλασικά κτίρια

«Γεννήθηκα στον Πειραιά, σε νεοκλασικό σπίτι. Μεγάλωσα σε δύο άλλα σπίτια, επίσης νεοκλασικά, στον Πειραιά. Δύο υπέροχα σπίτια. Μετά πήγαμε στην Αθήνα, σ’ ένα σπίτι πάλι νεοκλασικό και μετά σ’ ένα του Τσίλλερ. Για μένα σπίτι ήταν μόνο το νεοκλασικό. Δεν μπορώ να πω πως μου άρεσαν όλα αυτά τα σπίτια απολύτως.

Δεν θα ’μουν ακριβής αν έλεγα κάτι τέτοιο. Με γοήτευαν και κάτι μ’ απωθούσε συγχρόνως. Εζύμωναν ακόμη ψωμί σ’ αυτά τα μέγαρα οι δούλες.

Όταν αργότερα άρχισαν να τα γκρεμίζουν ένα ένα, τότε αισθάνθηκα ότι ξηλώνουν τη ζωή μου. Ήταν κάτι παραπάνω από αισθητική διαμαρτυρία αυτό που αισθανόμουν. Ήταν ξαφνικοί θάνατοι στενών φίλων. Εκείνον τον καιρό δεν μιλούσαμε ακόμα για ομορφιά και αναλογίες. Τα σπίτια αυτά ήταν σκηνικά ξενόφερτα και σαν αχειροποίητα για τους μικρούς και τους μεγάλους ανίδεους. Τα είχαν κάνει οι ειδικοί, οι μάστοροι. Βέβαια, νόημα μεγάλο υπήρχε στο δράμα που παιζόταν προ και εντός αυτών. Κηδείες, γάμοι, βαφτίσια. Η ζωή, με λίγα λόγια, με βάθος· σκηνογραφίες άσχετες ή πολύ σχετικές. Όλη η συγκινητική επιπολαιότης του Έλληνος, όλη η κούφια έπαρσίς του, όλη η λεπτότης του, η μεγαλομανία ή η φτώχεια. Τα βαρβαρικά αυτά ή ιταλικά σπίτια σιγά σιγά γινήκανε ελληνικά. Όχι μόνο από τους ενοίκους. Τα ’κανε δικά της η μαστοράντζα και οι Έλληνες αρχιτέκτονες που άρχισαν να τα σχεδιάζουν όταν έφυγαν οι Βαυαροί – πλην του Τσίλερ που έμεινε.

Συχνά, στην αρχή, αρχιτέκτονες ήταν αξιωματικοί, αισθηματίες, γεμάτοι ενθουσιασμό που τον αποτύπωσαν με σεμνότητα στα έργα τους. Όλη η ζωή μου είναι συνδεδεμένη μ’ αυτές τις προσόψεις, μ’ αυτά τα εσωτερικά. Πίσω από τους θριγκούς αυτών των κτιρίων είδα πολλές φορές, γεμάτος από τη γνωστή παιδική πλήξη και μελαγχολία, το αιώνιο μυστήριο του ουρανού και των συννέφων. Είδα πολλές φορές τον ήλιο να δύει.

Όταν για πρώτη φορά αντίκρισα έργα του Κλωντ Λορραίν και αργότερα σκηνογραφίες της ίδιας εποχής, η ψυχή μου εσκίρτησε παράξενα. Όλα αυτά ήταν ένας άλλος Πειραιάς, μυθικός. Δεν ήταν μόνο ζωγραφική ή μόνο αισθητική. Κάπου τα είχα δει όλα αυτά. Όλους αυτούς τους ακαθαιρέτους πύργους της μυστικής Σιών. Ο βίος της αγίας Ουρσούλης και του αγίου Παύλου ή της Κλεοπάτρας, οι μύθοι της Δάφνης και του Ορφέα, μέσα σ’ όλα αυτά τα κλασικίζοντα σπίτια των πινάκων και των σχεδίων ενώνονταν με τη δική μου ασήμαντη και σημαντική ζωή στον Πειραιά. Πριν καταλάβω την αξία τους ή τα ελαττώματά τους, μου μίλησαν διαφορετικά. Ψευτοκλασικά τ’ ανεβάζανε, ψευτοκλασικά τα κατεβάζανε, ζητώντας δήθεν το πρωτόγονο, το οργανικό και το πρακτικό, κατάφεραν να τα γκρεμίσουν στο τέλος και να τα εξαφανίσουν».

Γιάννης Τσαρούχης

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *