Η νέα ανακοίνωση επιβολής δασμών ύψους 25% στα ευρωπαϊκά αυτοκίνητα από τον πρόεδρο των ΗΠΑ συνιστά μια εξέλιξη με σημαντικές οικονομικές και γεωπολιτικές προεκτάσεις, που επηρεάζει άμεσα τη γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία και συνολικά το ευρωπαϊκό βιομηχανικό οικοσύστημα. Η αυτοκινητοβιομηχανία στην ΕΕ απασχολεί 13,6 εκατ. εργαζομένους, αντιστοιχεί στο 8,1% των θέσεων εργασίας στη μεταποίηση, παράγει φορολογικά έσοδα 414,7 δισ. ευρώ και δημιουργεί εμπορικό πλεόνασμα 93,9 δισ. ευρώ για την ΕΕ. Δεν πρόκειται, λοιπόν, απλώς για ένα εμπορικό μέτρο προστατευτισμού, αλλά για μια στρατηγική επιλογή, που αναδιαμορφώνει τις ισορροπίες στο παγκόσμιο εμπόριο και τιμωρεί την ευρωπαϊκή οικονομία.
Ο δασμός που έχει συμφωνηθεί στο 15% είναι βαρύς αλλά διαχειρίσιμος, όμως ο δασμός 25% αλλάζει κατηγορία κινδύνου, αφού μπορεί να οδηγήσει σε μεγαλύτερη απώλεια πωλήσεων και αλυσιδωτές επιπτώσεις σε προμηθευτές, ανταλλακτικά, logistics και θέσεις εργασίας. Ο δασμός 25% αυξάνει σημαντικά το κόστος εξαγωγής των ευρωπαϊκών αυτοκινήτων στην αμερικανική αγορά, αφού τα οχήματα που κατασκευάζονται στην Ευρώπη καθίστανται ακριβότερα για τον Αμερικανό καταναλωτή, μειώνοντας την ανταγωνιστικότητά τους έναντι των αμερικανικών και ασιατικών μοντέλων. Οι ευρωπαϊκές εταιρείες καλούνται να επιλέξουν ανάμεσα στη μετακύλιση του κόστους στους καταναλωτές, ή στη μείωση των περιθωρίων κέρδους τους. Και οι δύο επιλογές συνεπάγονται απώλειες.
Η Γερμανία βρίσκεται στο επίκεντρο των επιπτώσεων, καθώς αποτελεί τον μεγαλύτερο εξαγωγέα αυτοκινήτων της Ευρώπης προς τις ΗΠΑ. Μεγάλες γερμανικές αυτοκινητοβιομηχανίες, εξαρτώνται σε σημαντικό βαθμό από την αμερικανική αγορά. Η επιβολή δασμών αναμένεται να οδηγήσει σε μείωση εξαγωγών, πτώση παραγωγής και ενδεχομένως απώλεια θέσεων εργασίας. Η Γερμανία εκτιμάται, ότι μπορεί να χάσει περίπου 15 δισ. ευρώ παραγωγής από μια ενδεχόμενη μείωση εξαγωγών έως -7%. Το πλήγμα, όμως, δεν περιορίζεται στους κατασκευαστές, αλλά επεκτείνεται σε ολόκληρη την αλυσίδα αξίας, από τους προμηθευτές εξαρτημάτων έως τις μεταφορικές και logistics εταιρείες.
Παράλληλα, οι αμερικανικοί δασμοί λειτουργούν ως μοχλός πίεσης για τη μεταφορά παραγωγής στις ΗΠΑ. Οι ευρωπαϊκές εταιρείες πιέζονται να αυξήσουν τις επενδύσεις τους σε αμερικανικές μονάδες παραγωγής, προκειμένου να αποφύγουν τους δασμούς. Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να οδηγήσει σε σταδιακή αποδυνάμωση της βιομηχανικής βάσης στην Ευρώπη, με μακροπρόθεσμες συνέπειες για την ανταγωνιστικότητα της.
Τέλος, δεν μπορεί να αγνοηθεί ο κίνδυνος κλιμάκωσης σε έναν ευρύτερο εμπορικό πόλεμο μεταξύ ΗΠΑ και ΕΕ. Η πιθανότητα ευρωπαϊκών αντιμέτρων, όπως η επιβολή δασμών σε αμερικανικά προϊόντα, ενδέχεται να οδηγήσει σε ένα νέο φαύλο κύκλο προστατευτισμού με ευρύτερες επιπτώσεις στο παγκόσμιο εμπόριο.
Ο πρόεδρος του ΕΒΕΠ Βασίλης Κορκίδης επισημαίνει: «Η επιβολή δασμών 25% στα ευρωπαϊκά αυτοκίνητα από τις ΗΠΑ δεν είναι απλώς ένα εμπορικό μέτρο, είναι μια γεωοικονομική κίνηση με βαθιές επιπτώσεις για την ευρωπαϊκή οικονομία».
